Zo verandert robotchirurgie de operatiekamer
Zorginnovaties gaan razendsnel. Darmchirurg en hoogleraar robotica Esther Consten (57) staat in de operatiekamer met robotica. Ze vertelt hoe dat haar werk heeft veranderd.
Hoe wist je dat je chirurg wilde worden?
‘Eind jaren tachtig deed ik als student geneeskunde een stage in Amerika. Ik stond daar voor het eerst in een operatiekamer. De samenwerking met het hele team vond ik magisch. Toen wist ik dat ik chirurg wilde worden. Nu werk ik als chirurg in het Meander Medisch Centrum in Amersfoort. Daarnaast doe ik onderzoek naar robotica en leid ik jonge chirurgen op. Ik begeleid ze vanaf hun eerste simulatietraining met de robot tot hun eerste echte operatie.’
Wanneer kwamen innovaties in je werk?
‘Mijn eerste kennismaking met een operatierobot was toen ik in 2002 als chirurg in New York werkte. Het was experimenteel en spannend. Ik moest wennen aan de console, de ‘cockpit’, en aan hoe de robot reageert. Terug in Nederland kreeg ik de opdracht om de operatiekamer van de toekomst in te richten. Dat waren in eerste instantie kijk-operatiekamers. Ik bracht de kennis over en trainde collega’s in de nieuwe manier van werken. In 2010 maakten we de volgende stap en installeerden we de Da Vinci-robot. Inmiddels doen we steeds meer robotoperaties en werken we toe naar zo’n 1.000 procedures per jaar. Daar ben ik best trots op.’
Beleggen in betere zorg Bij PFZW beleggen we jouw pensioengeld onder meer in bedrijven die bijdragen aan goede zorg. Een daarvan is Intuitive Surgical, het bedrijf achter de Da Vinci-robot. De robot zorgt voor meer precisie en maakt operaties minder ingrijpend. Ook zorgt hij voor een betere werkhouding voor chirurgen. In Nederland staan inmiddels zo’n 50 Da Vinci-robots in 32 ziekenhuizen. Wereldwijd zijn dat er meer dan 6.000, goed voor ruim 1,5 miljoen operaties per jaar.
‘Ik vind dat je altijd nieuwsgierig moet blijven’
Hoe verloopt een darmoperatie met de Da Vinci-robot?
‘Je maakt vier of vijf kleine gaatjes in de buikwand voor de camera en instrumenten. De robotarmen klikken aan die poortjes vast. Er zijn naast mij nog drie of vier collega’s aanwezig bij de operatie. Eén assistent is bij de patiënt voor taken die de robot niet kan uitvoeren, zoals instrumentwissels. Ik zit als chirurg achter de console en bedien met mijn handen en voeten de precieze bewegingen van de instrumenten van de robot.’
Wat merken patiënten en zorgmedewerkers van deze operatierobot?
‘Voor patiënten zie je vaak direct winst: kleinere littekens, minder bloedverlies en vaak korter herstel. Bij een patiënt met een complexe tumor kon ik bijvoorbeeld veel doelgerichter opereren. Dat geeft minder kans op een grote operatiewond, met minder pijn en sneller herstel. Voor het team scheelt het dat je taken nu alleen kunt doen die vroeger met meerdere handen moesten. Daardoor kun je efficiënter met personeel omgaan. Ook voor mij als chirurg is het fijner. Ik zie alles in 3D, bedien zelf de camera, kan daarnaast met drie instrumenten opereren en kan zittend werken, waardoor ik minder snel moe word.’
Heb je tips voor collega’s die met nieuwe techniek gaan werken?
‘In de zorg blijf je altijd leren en innoveren. Mijn loopbaan laat dat zien: ik begon met grote snedes en werk nu met robots. Soms hoor ik collega’s zeggen dat ze te oud zijn om nog iets nieuws te leren. Dat begrijp ik bij grote vernieuwingen, maar ik vind dat je altijd nieuwsgierig moet blijven. We hebben daarin ook een voorbeeldfunctie voor jonge collega’s. Door open te blijven staan en te blijven leren, wordt de zorg alleen maar beter.’
Lees de vorige pagina: ◄ 5x tips voor technologie in stappen van digi-expert Suzanne
