‘Jij en je collega’s verdienen een standbeeld’
Kruispost is een bijzondere medische post in hartje Amsterdam. Hier krijgen kwetsbare mensen zorg die ergens anders tussen wal en schip vallen. Actrice, sociaal ondernemer en documentairemaker Hanna Verboom loopt mee met straatarts en medisch manager Steffie Jansen.
Het pand van Kruispost ligt tussen een winkel voor erotische artikelen en een inloophuis voor daklozen. Hanna en Steffie hebben elkaar eerder ontmoet, voor Hanna’s documentaire Samen. Een film over het belang van goede zorg en gemeenschappen voor mentale gezondheid.
Veel doen met weinig
‘Welkom in onze doolhofkelder’, zegt Steffie lachend als ze het souterrain van het historische pand ingaan. Via smalle gangetjes met lage plafonds en nauwelijks daglicht loopt Steffie voorop. Steffie: ‘Ook al hebben we weinig ruimte, we kunnen hier veel zorg bieden. Van huisartsenzorg en fysiotherapie tot oogzorg en traumatherapie. Allemaal dankzij meer dan 100 zorgprofessionals die hier vrijwillig werken.’ Hanna: ‘Waarom ben je juist hier gaan werken en niet in een mooi ziekenhuis met aanzien en een hoog salaris?’ Steffie: ‘Uit frustratie. Ik werkte in een ziekenhuis bij interne geneeskunde en behandelde een dakloze man met diabetes. Toen ik een slaapplek voor hem wilde regelen, kreeg ik te horen dat ik daar mijn tijd niet aan mocht besteden. Toen wist ik: voor deze doelgroep wil ik werken! Ik heb nu heel sterk het gevoel dat ik op mijn plek ben. Dat alle energie die ik te geven heb, terechtkomt waar die echt nut heeft.
Iedereen telt mee
Kruispost is er voor iedereen met een slechte toegang tot zorg. Mensen die dak- of thuisloos zijn, geen verblijfsvergunning hebben, niet verzekerd zijn of door taal en cultuur geen aansluiting vinden bij de huisarts. Als ik voor hen iets kan doen, fiets ik ‘s avonds blij naar huis. We zijn allemaal mens. Ook de meest kwetsbaren hebben recht op noodzakelijke zorg. Daarom vragen we hier nooit meer dan een kleine bijdrage, als mensen die kunnen betalen.’ Ze lopen een spreekkamer binnen waar dokter Elies net in gesprek is met een Ghanees echtpaar. ‘De man woont al 30 jaar in Nederland, zijn vrouw sinds kort ook. Ze heeft geen papieren en is zwanger’, vertelt Elies. Hanna: ‘Geweldig dat jullie een zwangere vrouw niet aan haar lot overlaten.’ Ze maakt een praatje met het echtpaar en vertelt dat ze zelf ook in Afrika is opgegroeid.
Steffie Jansen (35) Is straatarts en medisch manager. Ze regelt het reilen en zeilen van Kruispost. Houdt van zingen in een koor, crossfit, reizen en volgt graag politiek. Trots op haar team van ruim 100 vrijwilligers dat altijd een stap extra zet. Droomt van een samenleving waarin we meer naar elkaar omkijken. Woont in Utrecht met haar man Casper en dochter Maya. Bouwt als zorgmedewerker automatisch pensioen op bij PFZW.
Steffie:
‘Ook de meest kwetsbaren hebben recht op medische zorg’
Steffie:
‘Ook de meest kwetsbaren hebben recht op medische zorg’
Hanna Verboom (43) Is sociaal ondernemer, filmmaker en actrice. In 2022 maakte ze de documentaire Uit de schaduw, waarin ze open vertelt over haar diagnose bipolair. Sindsdien maakt ze zich sterk voor het bespreekbaar maken van mentale gezondheid. Is trots op haar filmplatform Cinetree, met films die ertoe doen. Houdt van mensen verbinden. Woont met haar man Ralf en hun drie jonge kinderen in een dorpje aan de Waal. Moet als zelfstandige haar eigen pensioen opbouwen.
Maatwerk voor mensen
Steffie: ‘We verhuizen binnenkort naar een grotere locatie, want we kunnen de vraag hier niet meer aan. Het is hard nodig. Het aantal dak- en thuislozen neemt toe. Net als het aantal mensen dat door het vangnet van de verzorgingsstaat valt. ’Hanna: ‘Ik heb de indruk dat jullie zorg nog veel verder gaat dan alleen het medische.’ Steffie: ‘Dat klopt. We kijken naar de hele mens en vragen altijd door. Wanneer heb je voor het laatst gegeten? Heb je een slaapplek voor vannacht? Zo niet, dan ga ik bellen. We hebben veel contact met maatschappelijke organisaties. Een groot deel van mijn werk bestaat uit dingen regelen. De complexe problematiek van de mensen die hier komen vraagt om maatwerk.’ Hanna heeft meerdere documentaires gemaakt over mentale gezondheid. Ook door haar eigen diagnose bipolair werd het onderwerp voor haar een persoonlijke missie. Ze vraagt zich af of de mensen die hier komen ook psychische problemen hebben. Steffie: ‘Ja. Hun onzekere en stressvolle bestaan brengt vaak psychische problemen met zich mee. Denk aan depressie, angst en trauma. Ook daarvoor bieden we zorg. We hebben een psycholoog, traumatherapeut en psychiater. Zo nodig verwijzen we mensen door.’
Een verschil maken
Hanna: ‘Je zult hier ook veel aangrijpende verhalen horen?’ Steffie: ‘Een verhaal dat veel indruk op mij maakte, was dat van een ongedocumenteerde vrouw uit Nigeria. Ze was al haar familieleden verloren. Door alles wat ze had meegemaakt lukte het haar niet meer om iets voor zichzelf te regelen. Ze overwoog zelfmoord. We hebben toen alles van haar overgenomen: een slaapplek geregeld, een adres, een plek om te eten. Zodat zij ruimte kreeg om te rouwen. Dat had ze het hardst nodig.’ Hanna: ‘Wat ontzettend fijn dat er dan iemand is zoals jij, die voor haar vecht. Iemand die helpt om door zo’n donkere periode heen te komen. Door mijn documentaires weet ik wat voor verschil het maakt als iemand er voor je is.’ Steffie en Hanna lopen daarna binnen bij tandarts Caroline, die hier eens in de 2 maanden een dag als vrijwilliger werkt. Caroline: ‘Wij zijn in de stad een van de grootste plekken waar mensen gratis of voor een kleine bijdrage hun gebit kunnen laten verzorgen. Of een nieuw gebit kunnen krijgen. Het is heel dankbaar werk om iets te kunnen doen voor mensen die nergens terechtkunnen.’
Hanna:
‘Mensen die in de zorg werken zijn mijn helden’
Hanna:
‘Mensen die in de zorg werken zijn mijn helden’
Iets voor een ander doen
Hanna: ‘Hier werken allemaal mensen die naar een ander omkijken. Vaak krijg je zoiets van huis uit mee. Zelf ben ik opgevoed door ouders die ontwikkelingswerk deden in Afrika. Had jij ook ouders die het voorbeeld gaven dat je niet alleen voor jezelf leeft?’ Steffie: ‘Mijn moeder is advocaat en nam vaak zaken aan die zij belangrijk vond, ook als mensen geen geld hadden. Dat gevoel voor sociale rechtvaardigheid heb ik zeker meegekregen.’ Hanna: ‘Ik kan me voorstellen dat dit werk ook persoonlijk iets met je doet.' Steffie: ‘Zeker, maar het geeft ook veel terug. Het helpt me mijn eigen leven te relativeren. Vaak voel ik me heel klein als ik zie met welke problemen mensen leven. Het maakt me dankbaar voor mijn eigen comfortabele leven. Als ik ’s avonds in bed stap en mijn dochter veilig op haar kamer ligt, denk ik vaak aan de mensen die misschien geen bed of slaapplek hebben.’
De lijm van de samenleving
Bij het afscheid krijgt Steffie een omhelzing. Hanna: ‘Wat jullie hier doen is ongelooflijk belangrijk. Ik ben diep onder de indruk dat dit bestaat. Want ook al is er veel goed geregeld in Nederland, er is ook een groep die door de mazen van de samenleving valt. Juist aan die kwetsbare mensen bieden jullie zorg. Niet alleen vanuit je hoofd, maar ook vanuit je hart.’ Steffie: ‘Als deze plek er niet zou zijn, belanden veel mensen uiteindelijk op de spoedeisende hulp. Daar is vaak geen tijd voor iemands hele verhaal. Laat staan om een slaapplek te regelen.’ Hanna: ‘Jullie laten zien dat zorg verlenen mensenwerk en maatwerk is. Dat is de lijm van de samenleving. Mensen die werken in zorg en welzijn, zijn mijn helden. Dat is vandaag opnieuw bevestigd. Jij en je collega’s verdienen wat mij betreft een standbeeld.’
Lees de vorige pagina: ◄ Blijf op de hoogte: ontwikkelingen in de sector
